KONSER DİNLEM ADABI
Daha önce bir konser kültürünüzün olmadığını düşünerek şu kurallara dikkat edeceğinize gönülden inanıyorum
n Salona sessizce girip yerinizi alınız
n Konser başlamadan sessizliği bozacak davranışlarınızı bitiriniz.
n Konser anında dikkat çekici hareketlerde bulunmayınız. (Şşşşt” demek, koltuk gıcırdatmak, çanta açmak, bozuk paralarla oynamak, program kâğıdıyla oynamak vs.)
n Konser anında herhangi bir şey yemeyiniz, çiğnemeyiniz ve içmeyiniz.
n Cep telefonlarınızı kesinlikle kapatınız
n Öksürmeyin. (Eğer öksürüyorsanız, o zaman pastil getirin – ve önceden paketinden çıkarın, lütfen! – ya da öksürük ilacı alın.)
n Konser anında fotoğraf çekmeyiniz.
n Verilen aralarda yeni dostluklar kurun ve dinlediğiniz eserler hakkında görüş alışverişinde bulununuz.
n Konser başında ve sonunda yapılacak eserler hakkındaki açıklamaları dikkatlice dinleyin ve gerekirse bir yere not alınız.
n Konser sonunda kesinlikle ıslık çalmayınız.
n Konser sonunda dilerseniz BİS yapabilirsiniz.
n Konser sonunda sanatçıları incitmeden tanışıp imzalarını alabilirsiniz.
n Gezi hakkında duygu ve düşüncelerinizi bir kâğıda yazıp bana vermenizi istiyorum.
“Değerli müzik dostları; rahatlayın ve müziğin keyfini çıkartın.”
KÜĞ
TERİMLER SÖZLÜĞÜ
BİS: Konserde seyircilerin icracıdan ek bir eser
çalmasını istemek için kullandığı kelime; yine
anlamına gelir. Konser sonunda yapılan alkışlar
giderek ritmik bir düzene girer. İcracı bu
havadan etkilenir ek bir eser çalarak izleyenleri
selamlar.
KONÇERTO (İtal.): Genellikle tek, bazen de birden çok çalgı için,orkestra eşliğiyle yazılmış beste.Concerto grosso: Küçük bir çalgı grubunun (concertino), orkestranın geri kalan çalgılarıyla (ripieno) karşıt durumda olduğu yapıt.
KÜĞ: Frn. Müzik; Türklerin İslamiyet’e kabul
etmeden önce kullandıkları terim. Müzik,
insanların duygu ve düşüncelerini düzenli
sesler ve ritimlerle anlatabilme sanatıdır.
SENFONİ: Orkestranın farklı faklı müziklerini ve
ruha hallerini ortaya çıkarmaya yarayan, bir
romanla eşdeğer müzik türü.
KONSER DİNLEME ŞEKİLLERİ
Dinlemenin herhangi bir kuralı yoktur, doğru bir deneyim elde etme diye birşey yoktur, anlayacak birşey yoktur. Anlamak gerekmemektedir. Göreviniz müzik konusunda uzman olmak değildir. Göreviniz mükemmel dinleyici olmak da değildir. Göreviniz oldukça basittir: Müzikten etkilenip, zevk almak İşte bu. Hepsi bu kadar. Siz kendinize özgü bir birey olduğunuz için, hayat tecrübeniz zevkleriniz ayrı olduğu için, doğal olarak müzik sizi diğer insanları etkilediğinden daha farklı etkileyecektir. Sizin duygularınızı, düşüncelerinizi, ruhunuzu, bedeninizi – bedeninizin herhangi bir bölümünü etkileyebilir. Aynı müzik sizi her seferinde farklı şekillerde etkileyebilir. Müziğin görevi, tepkileri tetiklemek, yansımaları davet etmek, duyguları uyandırmak,
hafızaları canlandırmak ve kalbinize hitap etmektir. O yüzden bırakın kendinizi müzikten zevk alsın. Tabi ki müzik bilginiz ve tecrübeniz zevk almanızı etkileyecektir. Eğer müzik hakkında birşeyler öğrenmek daha çok zevk almanızı sağlıyorsa o zaman daha çok öğrenin. Eğer tekrar tekrar dinleyerek bir parçadan daha çok zek alıyorsanız o zaman konserden önce bir süre o müziği dinleyin. Zevk almanızı sağlayan neyse onun peşine düşün. Eğer bu size yardımcı olmuyorsa, veya eğlencenizi engelliyorsa, endişelenmenize gerek yok. Klasik müzik konserlerinin harika ve gizemli olmasını sağlayan özelliğin herkesin aynı anda müzikten zevk alıp etkilenmesidir. Sahnedeki herkes ve tüm dinleyiciler, her biri kendine has şekilde olmak üzere aynı tecrübeyi paylaşır. Bir konserde keyfi çıkarılacak ve dikkat edilmesi gereken birçok şey vardır. Sizin işiniz müzikten etkilenip keyif almaktır, ama size en çok hitap edecek şeyden veya ilginizi en fazla çekecek şeyden etkilenmeniz daha kolaydır. İşte size dinleyeceğiniz şeyler için birkaç ipucu. En çok beğendiğinizi seçin, istediğiniz zaman başka birtanesiyle değiştirin, ve canınız istediği zaman eklemeler yapın.
Klasik müzikte keyfini çıkarabileceğiniz şeyler
Ruh halleri ve hisler
Sesin yüksekliği ve yumuşaklığı
Farklı farklı hızlar
Enstrumanların sesleri
Melodiler
Ritimler
Değişiklikler ve dönüşümler
Güzel performans
Harekete geçen anılar
Daha önceden duyulmuş birşeyin hatırlanması
Akla gelen görüntüler
Ne İzlenmeli? Konser kulaklara hitap eden bir olaydır, ama gözlere hitap eden birçok yanı da vardır. Müzisyenleri izleyip enerjilerini ve yoğunluklarını hissedin; enstrumanlarından değişik sesler çıkarmak için neler yaptıklarını seyredin. Müziğin, tek bir müzisyen veya bir grup müzisyenden nasıl başka bir müzisyene veya gruba geçtiğini izleyin.
Ya sıkılırsam? Merak etmeyin; arada sırada hepimizin başına gelebilecek birşeydir bu. Bazen müzikle kayanaşamazsınız. Bu gayet normaldir. Eğer başınıza böyle birşey gelirse, sadece dikkatinizi yukarda saydığımız müzikten zevk almanızı sağlayacak bir noktada sabitleştirmeye çalışın
Ya konseri beğenmezsem?
Konserin her anını beğenmenizi kimse sizden bekleyemez. Unutmayın sizin göreviniz etkilenmek, herşeyi beğenmek değil. Müzisyenlerin performansını beğenmediğim ama yine de müzikten oldukça etkilendiğim bir konser hatırlıyorum.
Herkesin kendine göre bir zevki vardır, o yüzden biri için mükemmel sayılacak bir konser bir başkası için çekilmez olabilir. Sadece müziğin size sunabileceği şeylerden etkilenmeye bakın.
Konseri Değerlendirmek İnsanlar içten gelen bir güdüyle yaşadıkları müzikal deneyimleri hakkında değerlendirme yapmak isterler. Bazı müzik eleştirmenleri, dinleyicinin görevinin izledikleri performansı yargılamak, müzisyenin görevinin de tıpkı bir olimpik buz patenci gibi, iyi derece almaya çalışmak olduğunu söylerler. Elbette hepimiz hoşumuza gideceğini düşündüğümüz konserler
seçmeye çalışırız, ve sonrasında neyi beğendiğimizin neyi beğenmediğimizin değerlendirmesini yaparız. Dinleyicinin görevi yargıda bulunmak değil müzikten etkilenmektir. Kendinize “Ne kadar iyiydi?” diye sormak yerine “Neler oldu?” diye sorun.
Sakın unutmayın; dinleyiciler, müziğin keyfini çıkarmaya gelmiş, ukalalıkla uzaktan yakından alakası olmayan harika insanlardır. Bu insanlar önemli olanın müzikten gelene kalbinizi ve ruhunuzu açmanız gerektiğini bilen insanlardır.
KONSER USULLERİ Bir konser sırasında nasıl hareket edileceği hiç de zor veya esrarengiz bir konu değildir. Bu sağduyuyla alakalı birşeydir; müziğin sessizliğe ihityacı vardır ve bu yüzden dinleyiciler de sessizliğe katkıda bulunurlar; hem dinleyiciler hem de müzisyenler müziğe konsantre olmak isterler, bu nedenle dinleyiciler konser sırasında hareket etmezler. Akıl karıştırabilecek bir nokta vardır: ne zaman ve nerde alkışlanacağını bilmek. Hemen her konser çeşidinde insanlar parça bitimlerinde alkışlarlar, ama klasik müzikte tüm bir parçanın bitimine kadar beklemeniz gerekmektedir.
Konser Usulleri Kılavuzu Müzik devam ederken, 1.Sessiz olun. 2.Hareket etmeyin. 3.Tüm parça bitene kadar alkışlamayın. Bir heykel gibi de oturmanız gerekmiyor. Nefes alabilirsiniz, müziğe karşılık verebilirsiniz, koltuğunuzda vücudunuzu kıpırdatabilirsiniz. Sadece diğer dinleyicilerin performansın keyfini çıkarmalarını engellememeye çalışın. Temel düşünce dinleyicilerin, müziğe odaklanmak için, birbirlerine yardımcı olmalarında yatmaktadır. Gürültü yapmak veya etrafta dolaşmak sadece dinleyicileri değil müzisyenleri de rahatsız eder. ( Hepimiz TV izlerken hareket etmeye ve konuşmaya alışığız- bir konser sırasında sanatçıların izleyicileri gördüklerini unutmak kolay olabilir!) Eğer dikkat gösterir ve sessiz olursanız, müzisyenlerin size daha iyi bir konser vermelerini sağlarsınız. İlginizi hissetmek onlara ellerinden gelenin en iyisini yapmak için ilham verecektir.
Alkışlama Zamanı; Klasik müzik konserlerinde dinleyicilerin ortak endişelerinden ve müzikten keyif almayı engelleyecek başlıca sorunlardan biri Yanlış Yerde Alkışlamak Korkusu’dur. Dinleyicilerin bu korkusu çok doğaldır; klasik müzik sanatçıları dinleyiciden ne beklediklerini pek belli etmezler. Diğer müzik türlerinde, dinleyiciler herhangi bir bitiş olduğunda, yani müziğin durduğu yerde alkışlarlar. Ama klasik müzikte, tek bir parçanın birçok bitişi olabilir, alkışlamak için en son bitişe kadar beklemeniz gerekir. Dinleyicinin parça bitene kadar beklemesinin gereği şudur: herkesin tüm parçayı bir bütün olarak yaşamasını isteriz. Uzun parçalar farklı farklı duygular uyandırabilirler, ve bunu alkışlarla bölmek pek hoş olmaz. Konser bitiminde dinleyiciler isterlerse BİS yapabilir. Bu durum dinleyicilerin o konserden keyif aldığının bir göstergesidir.
Kanuni Meseleler Konser boyunca fotoğraf çekmek veya kayıt yapmak yasaktır, ve video çekimi yapmayı aklınızdan bile geçirmeyin. Bu tip şeyler ilgi dağıtıcıdır ve genellikle de yasal değildir. Bunun dışında, orda konseri belgelemek değil o anı yaşamak için bulunuyorsunuz.
